దేవ్యువాచ ॥
౧ ॥
The Devi said:
ఏభిః స్తవైశ్చ మాం నిత్యం స్తోష్యతే యః సమాహితః ।
తస్యాహం సకలాం బాధాం నాశయిష్యామ్యసంశయమ్ ॥
౨ ॥
‘Whoever, with a collected mind, praises Me every day with these stutis, I shall without doubt put an end to every trouble of theirs.’
మధుకైటభనాశం చ మహిషాసురఘాతనమ్ ।
కీర్తయిష్యన్తి యే తద్వద్వధం శుమ్భనిశుమ్భయోః ॥
౩ ॥
‘And those who tell of the slaying of Madhu and Kaitabha, the killing of Mahishasura, and likewise the slaying of Shumbha and Nishumbha…’
అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాం నవమ్యాం చైకచేతసః ।
శ్రోష్యన్తి చైవ యే భక్త్యా మమ మాహాత్మ్యముత్తమమ్ ॥
౪ ॥
‘…and those who, with a single mind, listen in bhakti to this highest telling of My glory on the eighth, the fourteenth and the ninth days of the fortnight…’
న తేషాం దుష్కృతం కిఞ్చిద్దుష్కృతోత్థా న చాపదః ।
భవిష్యతి న దారిద్ర్యం న చైవేష్టవియోజనమ్ ॥
౫ ॥
‘…no wrong will touch them, nor the troubles that wrongdoing brings; there will be no poverty for them, and no parting from those they love.’
శత్రుతో న భయం తస్య దస్యుతో వా న రాజతః ।
న శస్త్రానలతోయౌఘాత్ కదాచిత్ సమ్భవిష్యతి ॥
౬ ॥
‘Such a one will never have cause to fear an enemy, a robber or a king, nor weapons, fire or flood.’
తస్మాన్మమైతన్మాహాత్మ్యం పఠితవ్యం సమాహితైః ।
శ్రోతవ్యం చ సదా భక్త్యా పరం స్వస్త్యయనం హి తత్ ॥
౭ ॥
‘So this telling of My glory should always be read with a collected mind, and heard with bhakti; for it brings the highest good.’
ఉపసర్గానశేషాంస్తు మహామారీసముద్భవాన్ ।
తథా త్రివిధముత్పాతం మాహాత్మ్యం శమయేన్మమ ॥
౮ ॥
‘The telling of My glory quiets every trouble born of pestilence, and the three kinds of calamity.’
యత్రైతత్పఠ్యతే సమ్యఙ్నిత్యమాయతనే మమ ।
సదా న తద్విమోక్ష్యామి సాన్నిధ్యం తత్ర మే స్థితమ్ ॥
౯ ॥
‘The shrine of Mine where this is duly read every day I shall never leave; My presence abides there.’
బలిప్రదానే పూజాయామగ్నికార్యే మహోత్సవే ।
సర్వం మమైతచ్చరితముచ్చార్యం శ్రావ్యమేవ చ ॥
౧౦ ॥
‘At an offering of bali, at puja, at the fire rite and at a great festival, the whole of this story of Mine should be recited and heard.’
జానతాఽజానతా వాపి బలిపూజాం తథా కృతామ్ ।
ప్రతీచ్ఛిష్యామ్యహం ప్రీత్యా వహ్నిహోమం తథా కృతమ్ ॥
౧౧ ॥
‘Then, whether the bali and the puja are done knowing the rite or not knowing it, and the fire offering too, I shall accept them gladly.’
శరత్కాలే మహాపూజా క్రియతే యా చ వార్షికీ ।
తస్యాం మమైతన్మాహాత్మ్యం శ్రుత్వా భక్తిసమన్వితః ॥
౧౨ ॥
‘At the great puja held every year in autumn, whoever hears this telling of My glory with bhakti…’
సర్వాబాధావినిర్ముక్తో ధనధాన్యసుతాన్వితః ।
మనుష్యో మత్ప్రసాదేన భవిష్యతి న సంశయః ॥
౧౩ ॥
‘…will by My grace be freed from every trouble and blessed with wealth, grain and children; of this there is no doubt.’
శ్రుత్వా మమైతన్మాహాత్మ్యం తథా చోత్పత్తయః శుభాః ।
పరాక్రమం చ యుద్ధేషు జాయతే నిర్భయః పుమాన్ ॥
౧౪ ॥
‘Hearing this telling of My glory, the good stories of how I appeared, and My valour in battle, a person becomes fearless.’
రిపవః సఙ్క్షయం యాన్తి కల్యాణం చోపపద్యతే ।
నన్దతే చ కులం పుంసాం మాహాత్మ్యం మమ శృణ్వతామ్ ॥
౧౫ ॥
‘For those who listen to My glory, enemies come to nothing, good comes to them, and their family rejoices.’
శాన్తికర్మణి సర్వత్ర తథా దుఃస్వప్నదర్శనే ।
గ్రహపీడాసు చోగ్రాసు మాహాత్మ్యం శృణుయాన్మమ ॥
౧౬ ॥
‘In every rite for peace, on seeing a bad dream, and when the grahas press hard, one should hear My glory.’
ఉపసర్గాః శమం యాన్తి గ్రహపీడాశ్చ దారుణాః ।
దుఃస్వప్నం చ నృభిర్దృష్టం సుస్వప్నముపజాయతే ॥
౧౭ ॥
‘Troubles are stilled, and the hard afflictions of the grahas; and a bad dream a person has seen turns into a good one.’
బాలగ్రహాభిభూతానాం బాలానాం శాన్తికారకమ్ ।
సఙ్ఘాతభేదే చ నృణాం మైత్రీకరణముత్తమమ్ ॥
౧౮ ॥
‘It brings peace to children seized by the balagrahas, and where people have fallen out, it is the best maker of friendship.’
దుర్వృత్తానామశేషాణాం బలహానికరం పరమ్ ।
రక్షోభూతపిశాచానాం పఠనాదేవ నాశనమ్ ॥
౧౯ ॥
‘It takes away the strength of all who live wickedly; by its mere reading, rakshasas, bhutas and pishachas are destroyed.’
సర్వం మమైతన్మాహాత్మ్యం మమ సన్నిధికారకమ్ ।
పశుపుష్పార్ఘ్యధూపైశ్చ గన్ధదీపైస్తథోత్తమైః ॥
౨౦ ॥
‘This whole telling of My glory brings one into My presence. Offering animals, flowers, arghya and incense, fragrance and the finest diyas…’
విప్రాణాం భోజనైర్హోమైః ప్రోక్షణీయైరహర్నిశమ్ ।
అన్యైశ్చ వివిధైర్భోగైః ప్రదానైర్వత్సరేణ యా ॥
౨౧ ॥
‘…feeding brahmins, giving homa, sprinkling consecrated water day and night, and with many other offerings and gifts, for a whole year…’
ప్రీతిర్మే క్రియతే సాఽస్మిన్ సకృత్సుచరితే శ్రుతే ।
శ్రుతం హరతి పాపాని తథాఽఽరోగ్యం ప్రయచ్ఛతి ॥
౨౨ ॥
‘…the joy that is given Me is given in full by hearing this good story of Mine once. Heard, it takes away sins and gives good health.’
రక్షాం కరోతి భూతేభ్యో జన్మనాం కీర్తనం మమ ।
యుద్ధేషు చరితం యన్మే దుష్టదైత్యనిబర్హణమ్ ॥
౨౩ ॥
‘The telling of how I came to be born guards from harmful beings; and when the story of My battles, the slaying of the wicked daityas…’
తస్మిఞ్ఛ్రుతే వైరికృతం భయం పుంసాం న జాయతే ।
యుష్మాభిః స్తుతయో యాశ్చ యాశ్చ బ్రహ్మర్షిభిః కృతాః ॥
౨౪ ॥
‘…is heard, people have no fear of what enemies may do. And the stutis that you and the brahmarshis have sung…’
బ్రహ్మణా చ కృతాస్తాస్తు ప్రయచ్ఛన్తి శుభాం మతిమ్ ।
అరణ్యే ప్రాన్తరే వాపి దావాగ్నిపరివారితః ॥
౨౫ ॥
‘…and those Brahma sang, give a mind turned to good. In a forest, on a lonely road, or caught in a forest fire…’
దస్యుభిర్వా వృతః శూన్యే గృహీతో వాపి శత్రుభిః ।
సింహవ్యాఘ్రానుయాతో వా వనే వా వనహస్తిభిః ॥
౨౬ ॥
‘…surrounded by robbers in a desolate place, or seized by enemies, chased by a lion, a tiger or wild elephants in the forest…’
రాజ్ఞా క్రుద్ధేన చాజ్ఞప్తో వధ్యో బన్ధగతోఽపి వా ।
ఆఘూర్ణితో వా వాతేన స్థితః పోతే మహార్ణవే ॥
౨౭ ॥
‘…sentenced to death or bound in prison at the word of an angry king, or tossed by the wind in a boat on the great sea…’
పతత్సు చాపి శస్త్రేషు సఙ్గ్రామే భృశదారుణే ।
సర్వాబాధాసు ఘోరాసు వేదనాభ్యర్దితోఽపి వా ॥
౨౮ ॥
‘…when weapons are falling in a most terrible battle, in every dreadful trouble, or when racked with pain…’
స్మరన్మమైతచ్చరితం నరో ముచ్యేత సఙ్కటాత్ ।
మమ ప్రభావాత్సింహాద్యా దస్యవో వైరిణస్తథా ॥
౨౯ ॥
‘…whoever remembers this story of Mine is freed from the danger. By My power, lions and the like, robbers and enemies…’
దూరాదేవ పలాయన్తే స్మరతశ్చరితం మమ ॥
౩౦ ॥
‘…flee far from one who remembers My story.’
ఋషిరువాచ ॥
౩౧ ॥
The Rishi said:
ఇత్యుక్త్వా సా భగవతీ చణ్డికా చణ్డవిక్రమా ॥
౩౨ ॥
Having spoken so, Bhagavati Chandika, fierce in Her valour…
పశ్యతామేవ దేవానాం తత్రైవాన్తరధీయత ।
తేఽపి దేవా నిరాతఙ్కాః స్వాధికారాన్ యథా పురా ॥
౩౩ ॥
…vanished on that very spot, even as the devas looked on. Then the devas, their fear gone, took up their own offices as before…
యజ్ఞభాగభుజః సర్వే చక్రుర్వినిహతారయః ।
దైత్యాశ్చ దేవ్యా నిహతే శుమ్భే దేవరిపౌ యుధి ॥
౩౪ ॥
…and all of them, their enemies slain, once more received their share of the yajnas. And when Shumbha, foe of the devas, had been slain by the Devi in battle…
జగద్విధ్వంసకే తస్మిన్ మహోగ్రేఽతులవిక్రమే ।
నిశుమ్భే చ మహావీర్యే శేషాః పాతాలమాయయుః ॥
౩౫ ॥
…that destroyer of the world, most fierce and of matchless valour, and the mighty Nishumbha too, the daityas who were left went down to Patala.
ఏవం భగవతీ దేవీ సా నిత్యాపి పునః పునః ।
సమ్భూయ కురుతే భూప జగతః పరిపాలనమ్ ॥
౩౬ ॥
In this way, O King, Bhagavati Devi, though She is eternal, appears again and again and protects the world.
తయైతన్మోహ్యతే విశ్వం సైవ విశ్వం ప్రసూయతే ।
సా యాచితా చ విజ్ఞానం తుష్టా ఋద్ధిం ప్రయచ్ఛతి ॥
౩౭ ॥
It is She who deludes this universe, and She who gives it birth; asked, She gives true knowledge, and pleased, She gives prosperity.
వ్యాప్తం తయైతత్సకలం బ్రహ్మాణ్డం మనుజేశ్వర ।
మహాకాల్యా మహాకాలే మహామారీస్వరూపయా ॥
౩౮ ॥
O King, this whole universe is pervaded by Her, Mahakali, who at the great dissolution takes the form of the great pestilence.
సైవ కాలే మహామారీ సైవ సృష్టిర్భవత్యజా ।
స్థితిం కరోతి భూతానాం సైవ కాలే సనాతనీ ॥
౩౯ ॥
She, in Her time, is the great pestilence; She, the unborn, becomes creation; and She, the eternal, sustains all beings in their time.
భవకాలే నృణాం సైవ లక్ష్మీర్వృద్ధిప్రదా గృహే ।
సైవాభావే తథాఽలక్ష్మీర్వినాశాయోపజాయతే ॥
౪౦ ॥
In good times She is Lakshmi in people's homes, giving increase; and in hard times She Herself becomes Alakshmi, and brings ruin.
స్తుతా సమ్పూజితా పుష్పైర్ధూపగన్ధాదిభిస్తథా ।
దదాతి విత్తం పుత్రాంశ్చ మతిం ధర్మే గతిం శుభామ్ ॥
౪౧ ॥
Praised, and given puja with flowers, incense, fragrance and the rest, She gives wealth and children, a mind set on dharma, and a good end.