మార్కణ్డేయ ఉవాచ॥
Markandeya said:
సావర్ణిః సూర్యతనయో యో మనుః కథ్యతేఽష్టమః ।
నిశామయ తదుత్పత్తిం విస్తరాద్ గదతో మమ॥
Savarni, the son of Surya, is called the eighth Manu. Listen, while I describe his birth in detail.
మహామాయానుభావేన యథా మన్వన్తరాధిపః ।
స బభూవ మహాభాగః సావర్ణిస్తనయో రవేః॥
Hear how that illustrious Savarni, the son of the Sun god, became the lord of the Manvantara by the grace of Mahamaya.
స్వారోచిషేఽన్తరే పూర్వం చైత్రవంశసముద్భవః ।
సురథో నామ రాజాభూత్సమస్తే క్షితిమణ్డలే॥
In former times, during the period of the Svarochisha Manu, there was a king named Suratha, born of the Chaitra dynasty, who ruled over the entire earth.
తస్య పాలయతః సమ్యక్ ప్రజాః పుత్రానివౌరసాన్ ।
బభూవుః శత్రవో భూపాః కోలావిధ్వంసినస్తదా॥
While he protected his subjects righteously like his own children, the kings who were the destroyers of the Kolas became his enemies.
తస్య తైరభవద్ యుద్ధమతిప్రబలదణ్డినః ।
న్యూనైరపి స తైర్యుద్ధే కోలావిధ్వంసిభిర్జితః॥
He, who wielded a very powerful army, fought a battle with them, but was defeated in war by the Kola-destroyers even though they were inferior in number.
తతః స్వపురమాయాతో నిజదేశాధిపోఽభవత్ ।
ఆక్రాన్తః స మహాభాగస్తైస్తదా ప్రబలారిభిః॥
Then he returned to his own city and remained the ruler of his own country, but that illustrious king was soon attacked by those powerful enemies.
అమాత్యైర్బలిభిర్దుష్టైర్దుర్బలస్య దురాత్మభిః ।
కోశో బలం చాపహృతం తత్రాపి స్వపురే తతః॥
Even in his own city, the king, now bereft of strength, was robbed of his treasury and army by his powerful, wicked, and evil-minded ministers.
తతో మృగయావ్యాజేన హృతస్వామ్యః స భూపతిః ।
ఏకాకీ హయమారుహ్య జగామ గహనం వనమ్॥
Thereafter, deprived of his sovereignty, the king mounted a horse under the pretext of hunting and went alone into a dense forest.
స తత్రాశ్రమమద్రాక్షీద్ ద్విజవర్యస్య మేధసః ।
ప్రశాన్తశ్వాపదాకీర్ణం మునిశిష్యోపశోభితమ్॥
There he saw the hermitage of Medhas, the foremost among the twice-born, filled with peaceful wild animals and graced by the disciples of the sage.
తస్థౌ కఞ్చిత్ స కాలం చ మునినా తేన సత్కృతః ।
ఇతశ్చైతశ్చ విచరంస్తస్మిన్ మునివరాశ్రమే॥
Entertained by that sage, he stayed for some time, wandering hither and thither in that excellent hermitage.
సోఽచిన్తయత్ తదా తత్ర మమత్వాకృష్టచేతనః ।
మత్పూర్వైః పాలితం పూర్వం మయా హీనం పురం హి తత్॥
Then, his mind drawn by attachment, he thought: 'That city, formerly protected by my ancestors, is now bereft of me.
మద్భృత్యైస్తైరసద్వృత్తైర్ధర్మతః పాల్యతే న వా ।
న జానే స ప్రధానో మే శూరహస్తీ సదామదః॥
I do not know whether it is being governed righteously or not by those wicked servants of mine. I do not know what has become of my chief heroic elephant, always in rut,
మమ వైరివశం యాతః కాన్ భోగానుపలప్స్యతే ।
యే మమానుగతా నిత్యం ప్రసాదధనభోజనైః॥
now that he has fallen into the hands of my enemies, and what pleasures he will obtain. Those who were my constant followers, receiving favors, wealth, and food,
అనువృత్తిం ధ్రువం తేఽద్య కుర్వన్త్యన్యమహీభృతామ్ ।
అసమ్యగ్వ్యయశీలైస్తైః కుర్వద్భిః సతతం వ్యయమ్॥
are now certainly serving other kings. Through those spendthrifts who constantly squander wealth,
సఞ్చితః సోఽతిదుఃఖేన క్షయం కోశో గమిష్యతి ।
ఏతచ్చాన్యచ్చ సతతం చిన్తయామాస పార్థివః॥
the treasury which I accumulated with great difficulty will surely be depleted.' The king continuously thought of these and other matters.
తత్ర విప్రాశ్రమాభ్యాశే వైశ్యమేకం దదర్శ సః ।
స పృష్టస్తేన కస్త్వం భో హేతుశ్చాగమనేఽత్ర కః॥
Near the hermitage of the Brahmana, he saw a merchant, and asked him: 'Ho! Who are you? What is the reason for your coming here?
సశోక ఇవ కస్మాత్త్వం దుర్మనా ఇవ లక్ష్యసే ।
ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్య భూపతేః ప్రణయోదితమ్॥
Why do you appear as if full of sorrow and depressed in mind?' Hearing these words of the king, spoken with affection,
ప్రత్యువాచ స తం వైశ్యః ప్రశ్రయావనతో నృపమ్॥
the merchant bowed with respect and replied to the king.
వైశ్య ఉవాచ॥
The merchant said:
సమాధిర్నామ వైశ్యోఽహముత్పన్నో ధనినాం కులే ॥
౧.॥
I am a merchant named Samadhi, born in a wealthy family.
పుత్రదారైర్నిరస్తశ్చ ధనలోభాదసాధుభిః ।
విహీనశ్చ ధనైర్దారైః పుత్రైరాదాయ మే ధనమ్ ॥
౧.॥
I have been cast out by my sons and wife, who are wicked through greed of wealth. My wife and sons have misappropriated my riches, and made me devoid of wealth.
వనమభ్యాగతో దుఃఖీ నిరస్తశ్చాప్తబన్ధుభిః ।
సోఽహం న వేద్మి పుత్రాణాం కుశలాకుశలాత్మికామ్ ॥
౧.॥
Cast out by my trusted kinsmen, I have come to the forest grief-stricken. Dwelling here, I do not know anything as regards good or bad of my sons.
ప్రవృత్తిం స్వజనానాం చ దారాణాం చాత్ర సంస్థితః ।
కిం ను తేషాం గృహే క్షేమమక్షేమం కిం ను సామ్ప్రతమ్ ॥
౧.॥
And of my kinsmen and wife. At present is welfare or ill-luck theirs at home?
కథం తే కిం ను సద్వృత్తా దుర్వృత్తాః కిం ను మే సుతాః ॥
౧.॥
How are they? Are my sons living good or evil lives?
రాజోవాచ ॥
౧.॥
The king said:
యైర్నిరస్తో భవాఁల్లుబ్ధైః పుత్రదారాదిభిర్ధనైః ॥
౧.॥
Those covetous folk, your sons, wife and others, who have deprived you of your wealth and cast you out.
తేషు కిం భవతః స్నేహమనుబధ్నాతి మానసమ్ ॥
౧.॥
Why is your mind affectionately attached to them?
వైశ్య ఉవాచ ॥
౧.॥
The merchant said:
ఏవమేతద్యథా ప్రాహ భవానస్మద్గతం వచః ॥
౧.॥
This very thought has occurred to me, just as you have uttered it.
కిం కరోమి న బధ్నాతి మమ నిష్ఠురతాం మనః ।
యైః సన్త్యజ్య పితృస్నేహం ధనలుబ్ధైర్నిరాకృతః ॥
౧.॥
What can I do? My mind does not become hard; it bears deep affection to those very persons who have driven me out in their greed for wealth, abandoning love for a father.
పతిస్వజనహార్దం చ హార్దితేష్వేవ మే మనః ।
కిమేతన్నాభిజానామి జానన్నపి మహామతే ॥
౧.॥
And attachment to one's master and kinsmen. I do not comprehend although I know it, O noble hearted king.
యత్ప్రేమప్రవణం చిత్తం విగుణేష్వపి బన్ధుషు ।
తేషాం కృతే మే నిఃశ్వాసో దౌర్మనస్యం చ జాయతే ॥
౧.॥
How it is that the mind is prone to love even towards worthless kinsmen. On account of them I heave sighs and also feel dejected.
కరోమి కిం యన్న మనస్తేష్వప్రీతిషు నిష్ఠురమ్ ॥
౧.॥
What can I do since my mind is not hard towards those unloving ones?
మార్కణ్డేయ ఉవాచ ॥
౧.॥
Markandeya said:
తతస్తౌ సహితౌ విప్ర తం మునిం సముపస్థితౌ ॥
౧.॥
Then they both, the merchant and the king, approached the sage, O Brahmana.
సమాధిర్నామ వైశ్యోఽసౌ స చ పార్థివసత్తమః ।
కృత్వా తు తౌ యథాన్యాయం యథార్హం తేన సంవిదమ్ ॥
౧.॥
The merchant named Samadhi and the noble king, having paid their respects to him as was proper and worthy.
ఉపవిష్టౌ కథాః కాశ్చిచ్చక్రతుర్వైశ్యపార్థివౌ ॥
౧.॥
They sat down and the merchant and the king began some conversations.
రాజోవాచ ॥
౧.॥
The king said:
భగవంస్త్వామహం ప్రష్టుమిచ్ఛామ్యేకం వదస్వ తత్ ॥
౧.॥
O venerable sir, I wish to ask you one thing, please tell me that.
దుఃఖాయ యన్మే మనసః స్వచిత్తాయత్తతాం వినా ।
మమత్వం గతరాజ్యస్య రాజ్యాఙ్గేష్వఖిలేష్వపి॥
It is for my sorrow that my mind, without being under my control, has attachment to the entire kingdom and its limbs, even though I have lost it.
జానతోఽపి యథాజ్ఞస్య కిమేతన్మునిసత్తమ ।
అయం చ నికృతః పుత్రైర్దారైర్భృత్యైస్తథోజ్ఝితః॥
O best of sages, what is this that happens to me, who know it, just as to an ignorant man? And this man is humiliated by his sons and wives, and forsaken by his servants.
స్వజనేన చ సన్త్యక్తస్తేషు హార్దీ తథాప్యతి ।
ఏవమేష తథాహం చ ద్వావప్యత్యన్తదుఃఖితౌ॥
Though abandoned by his own people, he is still exceedingly affectionate towards them. Thus both he and I are extremely unhappy.
దృష్టదోషేఽపి విషయే మమత్వాకృష్టమానసౌ ।
తత్కిమేతన్మహాభాగ యన్మోహో జ్ఞానినోరపి॥
Our minds are drawn by attachment to objects whose defects we clearly see. O illustrious one, what is this delusion that afflicts even those who have knowledge?
మమాస్య చ భవత్యేషా వివేకాన్ధస్య మూఢతా॥
This bewilderment, which blinds discrimination, happens to both me and him.
ఋషిరువాచ॥
The sage said:
జ్ఞానమస్తి సమస్తస్య జన్తోర్విషయగోచరే॥
Every living being has knowledge regarding the objects of the senses.
విషయాశ్చ మహాభాగ యాన్తి చైవం పృథక్పృథక్ ।
దివాన్ధాః ప్రాణినః కేచిద్రాత్రావన్ధాస్తథాపరే॥
And the objects of senses, O illustrious one, manifest in various ways. Some beings are blind by day, and others are blind by night.
కేచిద్దివా తథా రాత్రౌ ప్రాణినస్తుల్యదృష్టయః ।
జ్ఞానినో మనుజాః సత్యం కిం తు తే న హి కేవలమ్॥
Some beings have equal sight both by day and by night. Human beings are certainly endowed with knowledge, but they are not the only ones.
యతో హి జ్ఞానినః సర్వే పశుపక్షిమృగాదయః ।
జ్ఞానం చ తన్మనుష్యాణాం యత్తేషాం మృగపక్షిణామ్॥
For cattle, birds, animals and other creatures also possess knowledge. The knowledge that men have, birds and beasts too have.
మనుష్యాణాం చ యత్తేషాం తుల్యమన్యత్తథోభయోః ।
జ్ఞానేఽపి సతి పశ్యైతాన్ పతఙ్గాఞ్ఛావచఞ్చుషు॥
And what they have, men also possess; and the rest is common to both. Look at these birds, which though they possess knowledge, drop grains into the beaks of their young ones.
కణమోక్షాదృతాన్ మోహాత్పీడ్యమానానపి క్షుధా ।
మానుషా మనుజవ్యాఘ్ర సాభిలాషాః సుతాన్ ప్రతి॥
Though pecked by hunger themselves, they do so out of delusion. Human beings, O tiger among men, are attached to their children.
లోభాత్ ప్రత్యుపకారాయ నన్వేతాన్ కిం న పశ్యసి ।
తథాపి మమతావర్త్తే మోహగర్తే నిపాతితాః॥
Out of greed for return good deeds. Do you not see this? Even so men are hurled into the whirlpool of attachment, the pit of delusion.
మహామాయాప్రభావేణ సంసారస్థితికారిణా ।
తన్నాత్ర విస్మయః కార్యో యోగనిద్రా జగత్పతేః॥
Through the power of Mahamaya, who makes the existence of the world possible. Marvel not at this. This Yoganidra of the lord of the world...
మహామాయా హరేశ్చైషా తయా సమ్మోహ్యతే జగత్ ।
జ్ఞానినామపి చేతాంసి దేవీ భగవతీ హి సా॥
...is the Mahamaya of Hari, by whom the world is deluded. Verily she, the Devi, forcibly draws the minds of even the wise.
బలాదాకృష్య మోహాయ మహామాయా ప్రయచ్ఛతి ।
తయా విసృజ్యతే విశ్వం జగదేతచ్చరాచరమ్॥
And throws them into delusion. She creates this entire universe, both moving and unmoving.
సైషా ప్రసన్నా వరదా నృణాం భవతి ముక్తయే ।
సా విద్యా పరమా ముక్తేర్హేతుభూతా సనాతనీ॥
It is she who, when propitious, becomes a boon-giver to human beings for their final liberation. She is the supreme knowledge, the eternal cause of liberation.
సంసారబన్ధహేతుశ్చ సైవ సర్వేశ్వరేశ్వరీ॥
She is also the cause of the bondage of transmigration, and the sovereign over all lords.
రాజోవాచ॥
The king said:
భగవన్ కా హి సా దేవీ మహామాయేతి యాం భవాన్॥
Venerable sir, who is that Devi whom you call Mahamaya?
యత్ప్రభావా చ సా దేవీ యత్స్వరూపా యదుద్భవా ॥
౧.॥
What is the power of that Devi, what is her form, and what is her origin?
తత్సర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామి త్వత్తో బ్రహ్మవిదాం వర ॥
౧.॥
All that I wish to hear from you, O you supreme among the knowers of Brahman.
ఋషిరువాచ ॥
౧.॥
The Rishi said:
నిత్యైవ సా జగన్మూర్తిస్తయా సర్వమిదం తతమ్ ॥
౧.॥
She is eternal, embodied as the universe. By her all this is pervaded.
తథాపి తత్సముత్పత్తిర్బహుధా శ్రూయతాం మమ ।
దేవానాం కార్యసిద్ధ్యర్థమావిర్భవతి సా యదా ॥
౧.॥
Nevertheless she incarnates in manifold ways; hear it from me. When she manifests herself in order to accomplish the purposes of the devas,
ఉత్పన్నేతి తదా లోకే సా నిత్యాప్యభిధీయతే ।
యోగనిద్రాం యదా విష్ణుర్జగత్యేకార్ణవీకృతే ॥
౧.॥
she is said to be born in the world, though she is eternal. When the universe was converted into one ocean,
ఆస్తీర్య శేషమభజత్ కల్పాన్తే భగవాన్ ప్రభుః ।
తదా ద్వావసురౌ ఘోరౌ విఖ్యాతౌ మధుకైటభౌ ॥
౧.॥
and the adorable Vishnu ji stretched out on Sesa and took the mystic slumber at the end of a kalpa, then two terrible asuras, the well-known Madhu and Kaitabha,
విష్ణుకర్ణమలోద్భూతౌ హన్తుం బ్రహ్మాణముద్యతౌ ।
స నాభికమలే విష్ణోః స్థితో బ్రహ్మా ప్రజాపతిః ॥
౧.॥
sprung into being from the dirt of Vishnu's ears, sought to slay Brahma; Brahma, the father of beings, was sitting in the lotus that came out from Vishnu's navel.
దృష్ట్వా తావసురౌ చోగ్రౌ ప్రసుప్తం చ జనార్దనమ్ ।
తుష్టావ యోగనిద్రాం తామేకాగ్రహృదయః స్థితః ॥
౧.॥
Seeing these two fierce asuras and Janardhana asleep, Brahma with concentrated mind extolled Yoganidra,
విబోధనార్థాయ హరేర్హరినేత్రకృతాలయామ్ ।
విశ్వేశ్వరీం జగద్ధాత్రీం స్థితిసంహారకారిణీమ్ ॥
౧.॥
dwelling in Hari's eyes, with a view to awakening Hari. He extolled the Queen of the universe, the supporter of the worlds, the cause of the sustenance and dissolution alike,
నిద్రాం భగవతీం విష్ణోరతులాం తేజసః ప్రభుః ॥
౧.॥
the incomparable Devi of sleep of Vishnu, the lord of light.
బ్రహ్మోవాచ ॥
౧.॥
Brahma said:
త్వం స్వాహా త్వం స్వధా త్వం హి వషట్కారః స్వరాత్మికా ॥
౧.॥
You are Svaha and Svadha. You are verily the Vasatkara and embodiment of Svara.
సుధా త్వమక్షరే నిత్యే త్రిధా మాత్రాత్మికా స్థితా ।
అర్ధమాత్రా స్థితా నిత్యా యానుచ్చార్యావిశేషతః ॥
౧.॥
You are the nectar. O eternal and imperishable One, you are the embodiment of the threefold matras. You are half a matra, though eternal. You are verily that which cannot be uttered specifically.
త్వమేవ సన్ధ్యా సావిత్రీ త్వం దేవి జననీ పరా ।
త్వయైతద్ధార్యతే విశ్వం త్వయైతత్ సృజ్యతే జగత్ ॥
౧.॥
You are Savitri and the supreme Mother of the devas. By you this universe is borne, by you this world is created.
త్వయైతత్ పాల్యతే దేవి త్వమత్స్యన్తే చ సర్వదా ।
విసృష్టౌ సృష్టిరూపా త్వం స్థితిరూపా చ పాలనే ॥
౧.॥
By you it is protected, O Devi, and you always consume it at the end. O you who are always of the form of the whole world, at the time of creation you are of the form of the creative force, at the time of sustentation you are of the form of the protective power,
తథా సంహృతిరూపాన్తే జగతోఽస్య జగన్మయే ।
మహావిద్యా మహామాయా మహామేధా మహాస్మృతిః ॥
౧.॥
and at the time of the dissolution of the world, you are of the form of the destructive power. You are the supreme knowledge, the supreme Maya, the supreme intellect, the supreme memory,
మహామోహా చ భవతీ మహాదేవీ మహేశ్వరీ ।
ప్రకృతిస్త్వం చ సర్వస్య గుణత్రయవిభావినీ ॥
౧.॥
the supreme delusion, the supreme Devi, and the supreme ruler. You are the primordial cause of everything, bringing into force the three qualities.
కాలరాత్రిర్మహారాత్రిర్మోహరాత్రిశ్చ దారుణా ।
త్వం శ్రీస్త్వమీశ్వరీ త్వం హ్రీస్త్వం బుద్ధిర్బోధలక్షణా ॥
౧.॥
You are the dark night of periodic dissolution, the great night of final dissolution, and the terrible night of delusion. You are the devi of good fortune, the supreme ruler, modesty, intelligence characterized by knowledge,
లజ్జా పుష్టిస్తథా తుష్టిస్త్వం శాన్తిః క్షాన్తిరేవ చ ।
ఖడ్గినీ శూలినీ ఘోరా గదినీ చక్రిణీ తథా ॥
౧.॥
bashfulness, nourishment, contentment, tranquility, and forbearance. Armed with sword, spear, club, discus, you are terrible.
శఙ్ఖినీ చాపినీ బాణభుశుణ్డీపరిఘాయుధా ।
సౌమ్యా సౌమ్యతరాశేషసౌమ్యేభ్యస్త్వతిసున్దరీ ॥
౧.॥
Armed with the conch, bow, arrows, sling, and mace, You are gentle, yea, more gentle than all other gentle things, and exceedingly beautiful.
పరాపరాణాం పరమా త్వమేవ పరమేశ్వరీ ।
యచ్చ కిఞ్చిత్క్వచిద్వస్తు సదసద్వాఖిలాత్మికే ॥
౧.॥
You are the Supreme Empress, higher than the highest and the lowest. O Soul of all things, whatever or wherever anything exists, whether real or unreal,
తస్య సర్వస్య యా శక్తిః సా త్వం కిం స్తూయసే మయా ।
యయా త్వయా జగత్స్రష్టా జగత్పాత్యత్తి యో జగత్ ॥
౧.॥
of all that You are the power; how then can You be extolled by me? By You, even He who creates, preserves, and consumes the universe,
సోఽపి నిద్రావశం నీతః కస్త్వాం స్తోతుమిహేశ్వరః ।
విష్ణుః శరీరగ్రహణమహమీశాన ఏవ చ ॥
౧.॥
has been brought under the influence of sleep; who then is capable of praising You here? Since Vishnu, myself (Brahma), and Shiva (Ishana),
కారితాస్తే యతోఽతస్త్వాం కః స్తోతుం శక్తిమాన్ భవేత్ ।
సా త్వమిత్థం ప్రభావైః స్వైరుదారైర్దేవి సంస్తుతా ॥
౧.॥
have been made by You to assume physical embodiment, who indeed has the capacity to praise You? Being thus lauded, O Devi, with Your exalted glories,
మోహయైతౌ దురాధర్షావసురౌ మధుకైటభౌ ।
ప్రబోధం చ జగత్స్వామీ నీయతామచ్యుతో లఘు ॥
౧.॥
delude these two invincible asuras, Madhu and Kaitabha, and quickly awaken the Sovereign of the cosmos, Achyuta.
బోధశ్చ క్రియతామస్య హన్తుమేతౌ మహాసురౌ ॥
౧.॥
And awaken in Him the resolve to destroy these two mighty asuras.
ఋషిరువాచ ॥
౧.॥
The Rishi said:
ఏవం స్తుతా తదా దేవీ తామసీ తత్ర వేధసా ॥
౧.॥
Thus extolled then by the Creator (Brahma), the devi Tamasi (presiding over sleep and darkness),
విష్ణోః ప్రబోధనార్థాయ నిహన్తుం మధుకైటభౌ ।
నేత్రాస్యనాసికాబాహుహృదయేభ్యస్తథోరసః ॥
౧.॥
for the purpose of waking Vishnu to slay Madhu and Kaitabha, came forth from His eyes, mouth, nostrils, arms, heart, and chest,
నిర్గమ్య దర్శనే తస్థౌ బ్రహ్మణోఽవ్యక్తజన్మనః ।
ఉత్తస్థౌ చ జగన్నాథస్తయా ముక్తో జనార్దనః ॥
౧.॥
and appeared before Brahma of unmanifest origin. Released by Her, Janardana, the lord of the universe, awoke and arose.
ఏకార్ణవేఽహిశయనాత్తతః స దదృశే చ తౌ ।
మధుకైటభౌ దురాత్మానావతివీర్యపరాక్రమౌ ॥
౧.॥
From His serpent-couch on the singular cosmic ocean, He then saw those two evil-minded asuras, Madhu and Kaitabha, possessing tremendous prowess and valour,
క్రోధరక్తేక్షణావత్తుం బ్రహ్మాణం జనితోద్యమౌ ।
సముత్థాయ తతస్తాభ్యాం యుయుధే భగవాన్ హరిః ॥
౧.॥
their eyes bloodshot with rage, striving to devour Brahma. Getting up, the blessed Hari joined battle with the two of them.
పఞ్చవర్షసహస్రాణి బాహుప్రహరణో విభుః ।
తావప్యతిబలోన్మత్తౌ మహామాయావిమోహితౌ ॥
౧.॥
For five thousand years the omnipresent Hari wrestled with them using His arms as weapons, while they, frenzied by immense strength and deluded by Mahamaya,
ఉక్తవన్తౌ వరోఽస్మత్తో వ్రియతామితి కేశవమ్ ॥
౧.॥
called out to Keshava: 'Ask a boon from us!'
శ్రీభగవానువాచ ॥
౧.॥
Shri Bhagavan said:
భవేతామద్య మే తుష్టౌ మమ వధ్యావుభావపి ॥
౧.॥
'If you are both pleased with Me today, let both of you be slain by My hands!'
కిమన్యేన వరేణాత్ర ఏతావద్ధి వృతం మయా ॥
౧.॥
'What need is there for any other boon here? This alone is the choice granted by Me.'
ఋషిరువాచ ॥
౧.॥
The Rishi said:
వఞ్చితాభ్యామితి తదా సర్వమాపోమయం జగత్ ॥
౧.॥
Having been outwitted thus, and seeing the entire world inundated with water,
ఆవాం జహి న యత్రోర్వీ సలిలేన పరిప్లుతా ॥
౧.॥
"Slay us at the spot where the earth is not flooded with water."
ఋషిరువాచ ॥
౧.॥
The Rishi said:
తథేత్యుక్త్వా భగవతా శఙ్ఖచక్రగదాభృతా ।
కృత్వా చక్రేణ వై ఛిన్నే జఘనే శిరసీ తయోః ॥
౧.॥
Saying 'Be it so', Bhagavan (Vishnu), the great wielder of conch, discus and mace, took them on His loins and there severed their heads with His discus.
ఏవమేషా సముత్పన్నా బ్రహ్మణా సంస్తుతా స్వయమ్ ।
ప్రభావమస్యా దేవ్యాస్తు భూయః శృణు వదామి తే ॥
౧.॥
Thus she (Mahamaya) herself appeared when praised by Brahma. Now listen again the glory of this Devi. I tell you.