ઋષિરુવાચ॥
The Rishi said:
ઇત્યાકર્ણ્ય વચો દેવ્યાઃ સ દૂતોઽમર્ષપૂરિતઃ।
સમાચષ્ટ સમાગમ્ય દૈત્યરાજાય વિસ્તરાત્॥
The messenger, filled with indignation on hearing the words the Devi, returned and related them in detail to the king of the daityas.
તસ્ય દૂતસ્ય તદ્વાક્યમાકર્ણ્યાસુરરાટ્ તતઃ।
સક્રોધઃ પ્રાહ દૈત્યાનામધિપં ધૂમ્રલોચનમ્॥
Then the asura monarch, enraged on hearing that report from his messenger, told Dhumralocana, a chieftain of the daityas:
હે ધૂમ્રલોચનાશુ ત્વં સ્વસૈન્યપરિવારિતઃ।
તામાનય બલાદ્ દુષ્ટાં કેશાકર્ષણવિહ્વલામ્॥
'O Dhumralocana, hasten together with your army and fetch here by force that shrew, distressed when dragged by her hair.
તત્પરિત્રાણદઃ કશ્ચિદ્યદિ વોત્તિષ્ઠતેઽપરઃ।
સ હન્તવ્યોઽમરો વાપિ યક્ષો ગન્ધર્વ એવ વા॥
'Or if any one else stands up as her saviors, let him be slain, be he a god, a yaksa or a gandharva.'
ઋષિરુવાચ॥
The Rishi said:
તેનાજ્ઞપ્તસ્તતઃ શીઘ્રં સ દૈત્યો ધૂમ્રલોચનઃ।
વૃતઃ ષષ્ટ્યા સહસ્રાણામસુરાણાં દ્રુતં યયૌ॥
Then the asura Dhumralocana, commanded thus, went forth quickly, accompanied by sixty thousand asuras.
સ દૃષ્ટ્વા તાં તતો દેવીં તુહિનાચલસંસ્થિતામ્।
જગાદોચ્ચૈઃ પ્રયાહીતિ મૂલં શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ॥
On seeing the Devi stationed on the snowy mountain, he asked her aloud, 'Come to the presence of Sumbha and Nisumbha.
ન ચેત્પ્રીત્યાદ્ય ભવતી મદ્ભર્તારમુપૈષ્યતિ।
તતો બલાન્નયામ્યેષ કેશાકર્ષણવિહ્વલામ્॥
'If you will not take to my lord with affection now, here I take you by force, distressed when dragged by your hair.'
દેવ્યુવાચ॥
The Devi said:
દૈત્યેશ્વરેણ પ્રહિતો બલવાન્ બલસંવૃતઃ।
બલાન્નયસિ મામેવં તતઃ કિં તે કરોમ્યહમ્॥
'You are sent by the lord of the asuras, mighty yourself and accompanied by an army. If you thus take me by force, then what can I do to you?'
ઋષિરુવાચ॥
The Rishi said:
ઇત્યુક્તઃ સોઽભ્યધાવત્તામસુરો ધૂમ્રલોચનઃ।
હુંકારેણૈવ તં ભસ્મ સા ચકારામ્બિકા તતઃ॥
Thus spoken to, the asura Dhumralocana rushed towards her and thereupon Ambika reduced him to ashes with a mere heave of the sound 'hum'.
અથ ક્રુદ્ધં મહાસૈન્યમસુરાણાં તથામ્બિકા।
વવર્ષ સાયકૈસ્તીક્ષ્ણૈસ્તથા શક્તિપરશ્વધૈઃ॥
Then the great army of asuras became enraged and showered on Ambika sharp arrows, javelins, and axes.
તતો ધુતસટઃ કોપાત્કૃત્વા નાદં સુભૈરવમ્।
પપાતાસુરસેનાયાં સિંહો દેવ્યાઃ સ્વવાહનઃ॥
Then the lion, vehicle of the Devi, shaking its mane in anger, and making a most terrific roar, fell on the army of the asuras.
કાંશ્ચિત્ કરપ્રહારેણ દૈત્યાનાસ્યેન ચાપરાન્।
આક્રમ્ય ચાધરેણાન્યાન્ સ જઘાન મહાસુરાન્॥
Some asuras, it slaughtered with a blow of its fore paw, others with its mouth, and other great asuras, by treading over with its hind legs.
કેષાંચિત્પાટયામાસ નખૈઃ કોષ્ઠાનિ કેસરી।
તથા તલપ્રહારેણ શિરાંસિ કૃતવાન્ પૃથક્॥
The lion, with its claws, tore out the hearts of some, and with a blow of the paw severed heads from others.
વિચ્છિન્નબાહુશિરસઃ કૃતાસ્તેન તથાપરે।
પપૌ ચ રુધિરં કોષ્ઠાદન્યેષાં ધુતકેસરઃ॥
And it severed arms and heads from others, and shaking its mane drank the blood from the hearts of others.
ક્ષણેન તદ્બલં સર્વં ક્ષયં નીતં મહાત્મના।
તેન કેસરિણા દેવ્યા વાહનેનાતિકોપિના॥
In a moment all that army was destroyed by that high-souled and exceedingly enraged lion that bore the Devi.
શ્રુત્વા તમસુરં દેવ્યા નિહતં ધૂમ્રલોચનમ્।
બલં ચ ક્ષયિતં કૃત્સ્નં દેવીકેસરિણા તતઃ॥
When Sumbha, the lord of asuras, heard that asura Dhumralocana was slain by the Devi and all his army was destroyed by the lion of the Devi, he was infuriated, his lip quivered and he commanded the two mighty asuras Chanda and Munda.
ચુકોપ દૈત્યાધિપતિઃ શુમ્ભઃ પ્રસ્ફુરિતાધરઃ ।
આજ્ઞાપયામાસ ચ તૌ ચણ્ડમુણ્ડૌ મહાસુરૌ॥
The lord of the asuras, Shumbha, was infuriated, his lip quivered, and he commanded the two mighty asuras Chanda and Munda:
હે ચણ્ડ હે મુણ્ડ બલૈર્બહુભિઃ પરિવારિતૌ ।
તત્ર ગચ્છત ગત્વા ચ સા સમાનીયતાં લઘુ॥
'O Chanda, O Munda, go there with large forces, and bring her here speedily.'
કેશેષ્વાકૃષ્ય બદ્ધ્વા વા યદિ વઃ સંશયો યુધિ ।
તદાશેષાયુધૈઃ સર્વૈરસુરૈર્વિનિહન્યતામ્॥
'Drag her by her hair or bind her. But if you have any doubt about doing that, then let the asuras strike her in the fight with all their weapons.'
તસ્યાં હતાયાં દુષ્ટાયાં સિંહે ચ વિનિપાતિતે ।
શીઘ્રમાગમ્યતાં બદ્ધ્વા ગૃહીત્વા તામથામ્બિકામ્॥
'When that shrew is wounded and her lion stricken down, seize that Ambika, bind her and bring her quickly.'